Hout van dichtbij

Sterk vergrote doorsnede van een larikstak. De ronde vlek met zijn blazige structuur is het mergkanaaltje met daaromheen het eerste echte hout.

Sterk vergrote doorsnede van een larikstak. De ronde vlek met zijn blazige structuur is het mergkanaaltje met daaromheen het eerste echte hout.

Levende organismen bestaan uit cellen, bacteriën niet uitgezonderd, alleen bestaan die maar uit een enkele cel. Verreweg de meeste planten en dieren zijn meercellig, inclusief wijzelf. Miljarden cellen, die allemaal hun ‘ding’ doen. Gelukkig vindt er veel groepswerk plaats en bestaan er strikte afspraken welke cellen wat doen, waardoor mens, plant en dier kunnen doen waarvoor ze op aarde zijn verschenen.

Bomen bestaan net als alle dieren uit cellen, houtcellen in dit geval. Stevig met elkaar vergroeid maken deze microscopisch kleine bouwstenen het mogelijk dat bomen vele tientallen meters hoog kunnen worden en soms duizenden jaren oud.

Bomen bestaan net als dieren uit cellen, houtcellen in dit geval. Stevig met elkaar vergroeid maken deze microscopisch kleine bouwstenen het mogelijk dat bomen vele tientallen meters hoog kunnen worden en soms duizenden jaren oud.

Dat dieren uit cellen bestaan is nagenoeg bij iedereen bekend, maar dat struiken en bomen ook uit cellen zijn opgebouwd ligt minder voor de hand. Bomen en struiken bestaan voornamelijk uit hout, dat je kunt zagen en vertimmeren, toch? Maar dat hout van heel dichtbij een ragfijne structuur heeft die samengesteld is uit smalle, langwerpige houtcellen, onttrekt zich aan ons oog. Pas onder de microscoop blijkt hoe hout is opgebouwd. Hierbij valt op hoeveel variatie er in het basispatroon aanwezig is.

Protozoa zijn eencellige organismen die vooral in waterige milieus leven. Ze bewegen zich voor met behulp van trilharen. Protozoa bestaan uit slechts een enkele cel.

Protozoa zijn eencellige organismen die vooral in waterige milieus leven. Ze bewegen zich voor met behulp van trilharen. Protozoa bestaan uit slechts een enkele cel.

Ook zonder microscoop zijn de houtcellen en hun rangschikking goed te bekijken. Met een fotocamera voorzien van  tussenringen en/of voorzetlenzen is deze fijne structuur zelfs goed vast te leggen.

De foto’s hieronder geven daarvan een indruk.

 

Hout van de grove den met blauwschimmel. Vers gezaagd hout van bomen bevat vaak veel  voedsel. cimmels zijn daar gek op. Ze profiteren niet aslleen van de suikerhoudende stoffen, ze tasten de houtstructuur ook aan. Als het hout bestemd is voor planken en balken, dan is dit hout, hoe mooi ook van kleur onverkoopbaar. Het oudere kernhout is oranjebruin, het spinthout daarentegen is door de schimmel blauwgrijs gekleurd. De donkere  en lichte banden zijn jaarringen.

Hout van de grove den met blauwschimmel.
Vers gezaagd hout van bomen bevat vaak veel voedsel. Schimmels zijn daar gek op. Ze profiteren niet alleen van de suikerhoudende stoffen in het hout, ze tasten de houtstructuur ook aan. Als het afgebeelde hout bestemd zou zijn voor planken en balken, dan was het, hoe mooi ook van kleur, onverkoopbaar. Het oudere kernhout is oranjebruin, het spinthout daarentegen is door de schimmel blauwgrijs gekleurd. De donkere en lichte banden zijn jaarringen.

Kopse doorsnede van een spar. Naaldbomen hebben een groeiwijze en een type hout dat  nog uit de oertijd stamt. Naaldbomen waren de eerste echte bomen op aarde. Ze bestaan al vele honderden miljoenen jaren.  Loofbomen hebben echte bloemen. Ze zijn veel later in de geschiedenis ontstaan. Bovendien is het hout ingewikkelder van structuur, lang niet zo envorming als naaldhout. De foto is  een dwarsdoorsnede van een jonge spar met ziekteverschijnselen.

Kopse doorsnede van een spar.
Naaldbomen hebben een groeiwijze en een type hout dat nog uit de oertijd stamt. Naaldbomen waren de eerste echte bomen op aarde. Ze bestaan al vele honderden miljoenen jaren. Loofbomen hebben echte bloemen. Ze zijn veel later in de geschiedenis ontstaan. Bovendien is het hout ingewikkelder van structuur, lang niet zo envorming als naaldhout. De foto is een dwarsdoorsnede van een jonge spar met ziekteverschijnselen.

Lariks en zoals die in onze bossen groeien, zijnkruisingen van twee andere larikssoorten. Ze groeien snel en nemen enoegen met arme bodems. Larikshout ziet er mooi uit en steekt kwalitatief uit boven dat van vele andere naaldhoutsoorten. De horizontale structuur o de foto is  een schuin aangesneden takaanzet.

De lariks zoals die in onze bossen groeit, is een kruising van twee andere soorten. Ze groeien snel en nemen genoegen met arme bodems, die ze overigens nog beroerder maken.
Larikshout ziet er mooi uit en steekt kwalitatief uit boven dat van vele andere naaldhoutsoorten. De horizontale structuur op de foto is een schuin aangesneden takaanzet.

Vlieren zijn meer struiken dan bomen, hoewel sommige oudere exemplaren  er wel uit zien als een niet al te grote boom. Vliertakken en dus ook  de stammen van vlieren bezitten een grote pit, met daaromheen het vaste hout, dat duidelijke jaaringen toont. De drie lichte strepen in het hout zijn onderdeel van oude twijgen, die met het omgevende hout vergroeid zijn.

Vlieren zijn meer struiken dan bomen, hoewel sommige oudere exemplaren er wel uit zien als kleine bomen.
Vliertakken en dus ook de stammen van vlieren bezitten een grote pit, met daaromheen het vaste hout, dat duidelijke jaaringen toont. De drie lichte strepen in het hout zijn onderdeel van oude twijgen, die met het omgevende hout vergroeid zijn.

De aantasting van dit grove dennenhout door blauwschimmel, in combinatie met niet aangetast hout en het oranje kernhout met taskaanzetten levert een beeld op dat in de verte aan een libelle herinnert.

De aantasting van dit grove dennenhout door blauwschimmel, in combinatie met niet aangetast hout en het oranje kernhout met takaanzetten, levert een beeld op dat in de verte aan een libelle herinnert.

Een jonge eik, dwars doorgezaagd en vervolgens gepolijst. De golvende ringvormige lijnen in het hout zijn gevormd door houtcellen die in het voorjaar, bij het uitlopen van het blad worden gevormd. Een lichte en een donkere band samen is het hout dat in één jaar wordt gevormd.

Een jonge eik, dwars doorgezaagd en vervolgens gepolijst. De golvende ringvormige lijnen in het hout zijn gevormd door houtcellen die in het voorjaar, bij het uitlopen van het blad, worden gevormd. Een lichte en een donkere band samen is het hout dat in één jaar wordt gevormd. Kortom een jaarring.

Berberis oftwel zuurbes is een veel aangeplante  struik. Uitermate geschikt voor afscheidingen, want geen mens of hond die het in zijn hoofd haalt om daar doorheen te banjeren. Vers hout van de berberis is prachtig geel van kleur.

Berberis ofwel zuurbes is een veel aangeplante struik. Uitermate geschikt voor afscheidingen, want geen mens of hond die het in zijn hoofd haalt om daar doorheen te banjeren.
Vers hout van de berberis is prachtig geel van kleur.

Zilverdennen zijn echte dennen. Die in onze bossen  met de naam grove den, is geen den maar een pinus ofwel een pijnboom. Zilverdennen produceren heel lichtkleurig hout, zonder kern. Kwalitatief staat het achter bij spar en pijnboom.

Zilverdennen zijn echte dennen. Die in onze bossen met de naam grove den, zijn geen dennen maar pijnbomen (Pinus). Zilverdennen produceren heel lichtkleurig hout, zonder kern. Kwalitatief staat het achter bij spar en pijnboom.

Grove dennen produceren makkelijk hars. Bij het breken van een tak of bij het ontschorsen raakt het wondoppervlak vrij snel bedekt met hars. Hars is er voor om allerlei infecties te voorkomen. De kleine ronde pitjes in het hout op de foto zijn harsgangen. Het hars hierin staat onder vrij hoge druk, waardoor het bij een verwonding makkelijk naar buiten treedt.

Grove dennen produceren makkelijk hars. Bij het breken van een tak of bij het ontschorsen raakt het wondoppervlak vrij snel bedekt met hars.
Hars is ervoor om allerlei infecties te voorkomen. De kleine ronde pitjes in het hout op de foto zijn harsgangen. Het hars hierin staat onder vrij hoge druk, waardoor het bij een verwonding makkelijk naar buiten treedt.

Doorsnede van een jonge stam zonder oranjekleurig kernhout.  Het verse hout is al aangetast door schimmels, die een typische grijsblauwe verkleuring veroorzaken.

Doorsnede van een jonge stam van een grove den zonder oranjekleurig kernhout. Het verse hout is al aangetast door schimmels, die een typische grijsblauwe verkleuring veroorzaken.

De nabijheid van een kleine zijtak veroorzaakt bij deze grove den deze typische vergroeiing, waarbij de jaarringen zich voordoen als boeggolven van een boot.

De nabijheid van een kleine zijtak veroorzaakt bij deze grove den de typische vergroeiing, waarbij de jaarringen zich voordoen als boeggolven rond een boot.

Een gouden rtegen kennen we het best van zijn opvallende gele bloemtrossen. Het hout is veel minder bekend, maar is een van de mooiste die we kennen, tenminste houtsoorten die in ons land groeien. Jammer is wel dat ze voor de houthandel en meubelindustrie niet interessant zijn. Het worden nooit grote bomen.

De gouden regen kennen we het best van zijn opvallend gele bloemtrossen. Het hout ervan is minder bekend, hoewel het een van de mooiste soorten is die we kennen, houtsoorten dan die in ons land groeien. Jammer is dat ze voor de houthandel en meubelindustrie niet interessant zijn. Het worden nooit grote bomen. Je zaagt er geen planken van.

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s